تفکر در مثنوی
غزل ، آی غزل... !

" مستی عشق "

 

تو مرا جان ِجهانی،  چه کُنم جان و جهان را ؟

تو مرا گنج روانی ، چه کنم سود و زیان را ؟

 

نفسی یار شرابم،  نفسی یار کبابم

چو در این دُور خرابم،  چه کنم دُور زمان را ؟

 

ز همه خلق رمیدم ، ز همه باز رهید م

نه نَهانم نه بَدیدم، چه کنم کُون و مکان را ؟

 

ز وصال تو خُمارم، سر مخلوق ندارم

چو تو را صید و شکارم،  چه کنم تیر و کمان را ؟

 

چو من اندر َتک جویم،  چه رَوَم ؟ آب چه جویم ؟

چه توان گفت ؟ چه گویم،  صفت ِاین جوی روان را ؟

 

چوَ نهادم سَر ِهستی،  چه کِشم بار کُهی را ؟

چو مرا گرگ شبان شد ، چه کِشم نازِ شبان را ؟

 

چه خوشی عشق!  چه مستی  ! چو قدح بر کف دستی

خُنُک آن جا که نشستی ،  خُنُک آن دیده جان را !

 

ز تو هر ذره جهانی ، ز تو هر قطره چو جانی

چو ز تو یافت نشانی ،  چه کند نام و نشان را ؟

 

جهت گوهر فایق،  به تک بحر حقایق

چو به سر باید رفتن ، چه کنم پای ِدوان را ؟

 

به سلاح احدی  تو ، رَه ما را بزدی تو

همه رَختم سِتُدی تو، چه دَهَم باج ستان را

 

ز شعاع ِمه ِتابان،  ز خّم ِطُره پیچان

دل من شد سبک ای جان،  بده آن رَطل گران را

 

منگر رنج و بلا را،  بنگر عشق و ولا را

منگر جور و جفا را،  بنگر صد نگران را

 

غم را لطف لقب کن ، ز غم و درد طرب کن

هم از این خوب طلب کن،  فرج و امن و امان را

 

بطلب امن و امان را ، بگزین گوشه گران را

بشنو راه دهان را ، مگشا راه دهان را !

 

(غزل 162  / مولانا )

--------------------------------------------------------------------- 

وزن:      فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن    (رمل مثمن مخبون ) 

غزلیات مشهور هم وزن :     دل من رای تو دارد، سر سودای تو دارد ...  /  هله، نومید نباشی که تو را یار براند  ...  /  بزن آن پرده نوشین، که من از نوش تو مستم  ...  /  چه کسم من؟ چه کسم من؟ که بسی وسوسه مندم  ...  /  به خدا کز غم عشقت نگریزم ، نگریزم  ...  /  هله، دوشت یله کردم ، شب دوشت یله کردم  ...  /  من اگر دست زنانم ، نه که از دست زنانم  ...  /  به خدا میل ندارم نه به چرب و نه به شیرین  ...  /  منم آن بنده مخلص که از آن روز که زادم  ...  /  به خدا کت نگذارم که روی راه سلامت  ...  /  هله، ای آنکه بخوردی سحری باده که نوشت  ...  /

       link